Yeni Dizayn ve Yeni Özellikler

Yatay Geçiş Nedir? Yatay Geçiş Hakkında Detaylı Rehber!

Bir üniversiteyi kazandınız ve yerleştiniz. Fakat kazandığınız bölümden ya da üniversiteden memnun değilsiniz.

Önünüzde birkaç seçenek mevcut:

  1. A) Aynı üniversitede farklı bir bölüme geçebilirsiniz
  2. B) Farklı üniversitede farklı bölüme geçebilirsiniz
  3. c) Farklı üniversitede aynı bölüme geçebilirsiniz

 

Bu seçeneklerden herhangi birini istiyorsanız “yatay geçiş” uygulaması tam size göre!

 

İlerleyen bölümlerde yatay geçiş için gereken şartları ve yatay geçiş türlerini birlikte inceleyeceğiz ve yatay geçişle ilgili aklınıza takılan sorulara yanıt arayacağız.

 

BONUS: Yazının sonunda kolayca anlayabileceğiniz ve bütün yazıyı özetleyen yatay geçiş şeması bulunuyor. Yazıyı okuduktan sonra bir kere daha şemayı kontrol etmeyi unutmayın.

Öyleyse başlayalım!

yatay gecis nedir

Yatay Geçiş Nedir?

Yazının giriş kısmında bir örnek üzerinden açıklamaya çalıştığımız yatay geçiş uygulamasını bir de daha resmi bir dille anlatmaya çalışalım, eminim bu tür tanımları çok seviyorsunuz, :

 

“Üniversite sınavı sonucu bir programa yerleşen öğrencilerin bazı kurallar çerçevesinde belli bir süre sonra aynı ya da farklı bir bölüme ya da başka bir üniversiteye geçmek istemeleri sonucu oluşturmuş bir uygulamadır”

 

Biraz uzun oldu sanki 🙂

 

Yatay Geçiş Şartları Nelerdir?

 

Maalesef her isteyen öğrenci her istediği üniversiteye ya da bölüme geçemiyor. Öyle olsaydı üniversite sınavının da bir mantığı kalmazdı.. (Bu başka bir yazının konusu, şimdilik geçiyorum)

 

Yatay geçiş için de bazı kurallar var.

 

Gelin bu kuralları inceleyelim.

 

Puan Türü:

Geçmek istediğiniz bölümün puan türünden puanınınız hesaplanmış olmalı.

 

Örneğin, siz sınava eşit ağırlık öğrencisi olarak hazırlandınız ve TM-1, TM-2 ve TM-3 puan türlerinden puanınız hesaplandı. Fakat LYS’de yabancı dil sınavına girmediğiniz için DİL puan türlerinden puanınız hesaplanmadı. Bu durumda siz DİL puan türünden bir bölüme (örneğin mütercimlik ve tercümanlık) yatay geçiş yapmak isterseniz puan türü şartını sağlamadığınız için başvurunuz kabul edilmeyecektir.

 

Henüz üniversite sınavına girmemiş ya da tekrar sınava girmek isteyip aynı zamanda yatay geçiş düşünen arkadaşlara bir dost tavsiyesi: Siz siz olun bütün sınavlara girin. Ne olur ne olmaz, bütün puan türlerinden puanınız hesaplansın.

 

Not Ortalaması:

Yatay geçiş için aranan şartlar arasında en önemlilerden birisidir.

 

Bu şart öğrenciler arasında “not ortalamamı yüksek tutup hukuğa geçeceğim” diye de bilinir…

 

Üniversiteler yatay geçiş için istenen en düşük not ortalamasını kendileri belirler. Genelde 4.00 üzerinden 3.00 ya da 3.50 minimum yatay geçiş not ortalaması şartıdır.

 

Her ne kadar minimum not ortalaması şartı olsa da üniversiteler en yüksek not ortalamasına sahip adaya öncelik tanırlar. Bu durumda gerçekten “not ortalamanızı yüksek tutmanız” yatay geçiş için size avantaj sağlayacaktır.

 

Geçiş Zamanı:

En erken I. öğretim yılını tamamlayan öğrenciler yatay geçiş başvurusu yapabilir. Öğretim yılı hesaplanırken hazırlık sınıfı dikkate alınmaz, çünkü hazırlık sınıfında not ortalaması hesaplanmaz.

 

2 yıllık programlarda yani önlisans programlarında öğrenciler son yarıyıl için yatay geçiş başvurusu yapamaz.

 

4 yıllık programlarda yani lisans programlarında ise öğrenciler son yıl için başvuru yapamaz.

 

Bütün bu “yapamaz”ları dikate alıp “yapılabilir”leri göz önüne alırsak karşımıza şöyle bir sonuç çıkar:

 

Yatay Geçiş Ne Zaman Yapılabilir?

A) Önlisans (2 yıllık) : 2 ve 3. yarıyıl

B) Lisans (4 yıllık) : 2 ve 3. öğretim yılı

yatay gecis nedir 1

 

Başvuru Zamanı:

Yatay geçiş başvuruları genelde yaz aylarında yapılsa da her üniversite başvuru tarihlerini kendisi belirler ve kendi web sitelerinde yayınlar.

Başvuru Sayısı:

Bir öğrenci bir üniversiteye 2 kez başvurabilse de üniversite onaylarsa reddedilmiş bir öğrenci bir sonraki yıl yine başvurabilir. Bu sürecin tamamiyle üniversitelerin yetkisinde olması nedeniyle üniversitelerin yatay geçiş yönetmeliği iyi incelenmelidir.

 

Öğrenci Sayısı:

Bir bölüme yatay geçiş ile kaç öğrencinin gireceği üniversitelerin belirlemesiyle olsa da genelde bölüm kapasitesinin %5-10 arasındadır.

 

Örneğin, bir bölümde 200 kişi varsa, genellikle o yıl için yatay geçişle gelecek öğrencilere ayrılan kapasite 10-20’dir.

 

Özel Durumlar:

Kayıt donduran öğrenciler yatay geçiş başvurusu yapabilirler. Fakat disiplin cezası alan öğrenciler yatay geçiş hakkını kaybeder.

 

ÖNEMLİ UYARI: Her ne kadar yukarıda yatay geçiş için gereken genel şartları vermiş olsak da her üniversite kendi yatay geçiş şartlarını senatolarında belirler. Adayların not ortalaması, sınava girdiği seneki ilgili puan türündeki puanı gibi ve eğer varsa ortak derslerdeki başarısı gibi kriterler üniversite senatolarında değerlendirilir ve yatay geçiş başvuruları üniversitelerin ayırdıkları kontenjanlara göre kabul edilir. Bu nedenle yatay geçiş yapmak isteyen bir öğrenciyseniz hedeflediğiniz üniversitenin web sayfasında yer alan yatay geçiş şartlarını mutlaka inceleyin.

 

Ayrıca şurada üniversitelerin genel yatay geçiş bilgilerini bulabilirsiniz.

Yatay Geçiş Türleri

 

Yatay geçişler, Kurumlar arası ya da Kurum için olabilir.

 

A) Kurumlar Arası Yatay Geçiş Nedir ve Şartları Nelerdir?

 

Yazının başında verdiğimiz örneği hatırlıyor musun?

 

O örnekteki B ve C seçenekleri kurumlar arası yatay geçişi temsil ediyor.

 

Kurumlar arası yatay geçiş, öğrencinin şu an kayıtlı olduğu üniversiteden bir başka üniversitenin aynı ya da farklı bir bölümüne geçiş yapması anlamına gelir.

 

Şartları

 

*Kurumlar arası yatay geçiş yapmak isteyen bir öğrencinin kayıtlı olduğu bölümde en az 100 üzerinden 60 not ortalamasına sahip olması gerekir.

 

*Not ortalaması şartını sağlayamayan öğrencilerin merkezi yerleştirme puanı geçmek istediği bölüme eşit ya da fazla ise bu öğrenciler de yatay geçiş yapabilir. Fakat bu şekilde yapılan başvurular not ortalaması ile yapılan başvuraların yerleştirmesi yapıldıktan sonra değerlendirilir.

 

*Yabancı dil ile eğitim yapılan bir kuruma yatay geçiş yapacak öğrenciler geçiş yapacakları kurumun dil testinden geçmeleri ya da  TOEFL, IELTS gibi uluslararası geçerliliği olan sınavlardan istenilen puanı almaları şartıyla yatay geçiş yapabilirler.

 

 

Kurumlar Arası Yatay Geçiş Yapılabilecek Kurumlar Nelerdir?

 

  1. Açıköğretim ya da Uzaktan Eğitimden Normal Öğretime Yatay Geçiş

 

Öğrencinin devam etmekte olduğu kurumdan en az 100 üzerinden 80 not ortalamasına sahip olması gerekir. Ya da öğrencinin merkezi yerleştirme puanının geçmek istediği bölümün sınava girdiği senedeki merkezi yerleştirme puanına eşit ya da daha fazla olması gerekir.

 

  1. Açıköğretim ya da Uzaktan Eğitim Programları Arasında Yatay Geçiş

 

  1. Birinci veya İkinci Öğretimden Açık veya Uzaktan Eğitime Yatay Geçiş

 

Geçilen programın ücreti ödenmek şartıyla geçiş yapılabilir.

 

  1. İkinci Öğretim Programları Arası Yatay Geçiş

İkinci öğretimden sadece ikinci öğretim programına geçiş yapılabilir.

İstisna: İkinci öğretim programında başarı sıralamasında sınıfın %10’luk diliminde olan öğrenciler birinci öğretim programları için de başvuru yapabilir.

 

  1. Merkezi Yerleştirme ile Öğrenci Alan Bir Programdan Özel Yetenek Sınavı ile Öğrenci Alan Bir Programa Yatay Geçiş

Not ortalaması ya da merkezi yerleştirme puanı şartı aranmaktadır. (Bkz: Yatay geçiş şartları)

Ayrıca öğrenci gitmek istediği kurumun özel yetenek sınavında da başarılı olmalıdır.

 

  1. Türk Silahlı Kuvvetleri ve Polis Akademisi ile Diğer Yükseköğretim Kurumları Arasında Yatay Geçiş

 

Bu kurumlar arası geçişte kurumların yatay geçiş yönetmelikleri önemlidir.

 

Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin 10. maddesinde sayılan fiillerden başarısızlık veya disiplinsizlik nedeniyle ilişiği kesilenler yatay geçiş başvurusunda bulunamazlar. Diğer sebepler nedeniyle ilişiği kesilenler ilişikleri kesildiklerinden itibaren 2 yıl içinde yatay geçiş için başvurabilirler.

 

  1. Yurtdışındaki Bir Kurum ve Türkiye’deki Bir Kurum Arasında Yatay Geçiş

 

Üniversiteler yurtdışındaki bir kurumdan yatay geçiş yapacak öğrenciler için de kontenjan belirler ve bu kontenjan ve yatay geçiş şartları YÖK’ün web sayfasında ilan edilir.

 

Türkiye’deki kurumun belirlediği taban puana sahip öğrenciler için yurtdışında almış olduğu tüm derslerde başarı şartı aranmaz.

 

Yurtdışında okunulan bölümün Türkiye’deki eşdeğerliyle ilgili üniversiteden kabul şartı aranır.

 

Yatay geçiş başvurusu yapan öğrenci Türkiye’de üniversite sınavlarına (YGS – LYS) girmemişse şu belgelerden biriyle de yatay geçiş başvurusu yapabilir:

    * SAT 1 (Minimum 1000 puan)

                    * ACT (Minimum 21 puan)

                    * Abitur

                    * Fransız Bakaloryası

                    * GCE A Level Sertifikası (Minimum 2 ders)

                    * Uluslararası Bakalorya (International Baccalaureat IB)

                    * Avusturya Matura Diploması (Matura Reifezeugnis)

 

 

B) Kurum İçi Yatay Geçiş Nedir ve Şartları Nelerdir?

 

Yazını başındaki A şıkkını hatırlıyor musun? Kurum içi yatay geçiş öğrencilerin şu an kayıtlı oldukları üniversitelerde istedikleri bir başka bölüme geçiş yapmalarıdır.

 

Şartları:

 

– Aynı üniversitesinin fakülte, yüksekokul, konservatuar, yüksekokul veya meslek yüksekokulları arasında yapılan yatay geçişte ilgili fakülte, yüksekokul, konservatuar, yüksekokul veya meslek yüksekokullarının yönetim kurulu onayı gerekir.

 

– Aynı kurumun aynı programından birinci öğretimden ikinci öğretime kontenjan sınırlaması olmadan yatay geçiş yapılabilir.

 

– Yetenek sınavı şartı aranan programlarda biraz önce bahsedilen diğer şartların yanısıra yetenek sınavından başarılı olma şartı da aranır.

 

-Üniversite içi farklı puan türünden öğrenci kabul eden bölümler arasında yatay geçiş yapılabilmesi için, öğrencinin sınava girdiği yıl itibariyle puanının geçmek istediği programın yurt içindeki üniversitelerde en düşük

yerleştirme puanından fazla olması gerekmektedir.

 

Örneğin, psikoloji okuyan bir adayın hukuk fakültesine geçmek istemesi durumunda adayın TM-3 puanının (hukuk fakültesi puan türü) girdiği seneki en düşük hukuk fakültesi puanından yüksek olması gerekir.

 

– Vakıf üniversitelerinde burslu okuyan öğrencilerin yatay geçiş yapması durumunda öğrenciler burslarından feragat etmiş sayılırlar. Fakat ilgili fakülte, yüksekokul, konservatuar, yüksekokul veya meslek yüksekokullarının yönetim kurulu ya da üniversite senatosu tekrar burs verilmesini kararlaştırabilir.

BONUS: YÖK’ün hazırladığı yatay geçiş şemasına ulaşmak için buraya tıklayın.

Yazar Hakkında

Kişisel blog şeklinde başlayan bu girişim ardındaki ekip sayesinde bir serüvene dönüştü.

Yorum Bölümü 16 yorum